Ақпараттық-коммуникациялық және химиялық технология

Том 2 № 31 (2026) / 2026-06-30 / Көрілім саны: 92

АҒАШ ҮГІНДІЛЕРІНЕН АЛЫНҒАН БЕЛСЕНДІРІЛГЕН КӨМІРЛЕРДІҢ ФИЗИКА-ХИМИЯЛЫҚ СИПАТТАМАЛАРЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ СУДЫ ТАЗАРТУДА ҚОЛДАНУ

Авторлар

Көмір химиясы және технология институты
https://orcid.org/0000-0001-9016-3062
Көмір химиясы және технология институты
https://orcid.org/0000-0003-1556-9526
Көмір химиясы және технология институты
https://orcid.org/0000-0002-9497-7319
Көмір химиясы және технология институты
https://orcid.org/0009-0006-2181-6019
Көмір химиясы және технология институты
https://orcid.org/0000-0002-9497-7319
Экология және биоресурстардың тұрақтылығы ғылыми-зерттеу институты
https://orcid.org/0000-0002-5262-5155
Экология және биоресурстардың тұрақтылығы ғылыми-зерттеу институты
https://orcid.org/0000-0002-2338-8816
Экология және биоресурстардың тұрақтылығы ғылыми-зерттеу институты
https://orcid.org/0000-0001-9060-0111
Экология және биоресурстардың тұрақтылығы ғылыми-зерттеу институты
https://orcid.org/0000-0002-5879-3475
Көмір химиясы және технология институты
https://orcid.org/0009-0000-7894-5723
Назарбаев университеті
https://orcid.org/0009-0004-7793-9945
Металлургия және кен байыту институты
https://orcid.org/0000-0003-3087-0616

Кілтті сөздер

адсорбент, қалдық, ағаш үгіндісі, активация, меншікті беттік аудан

DOI сілтемесі:

https://doi.org/10.58805/kazutb.v.2.31-1488

Қалай дәйексөз келтіруге болады

Казанкапова, М.Қ., et al. «АҒАШ ҮГІНДІЛЕРІНЕН АЛЫНҒАН БЕЛСЕНДІРІЛГЕН КӨМІРЛЕРДІҢ ФИЗИКА-ХИМИЯЛЫҚ СИПАТТАМАЛАРЫ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ СУДЫ ТАЗАРТУДА ҚОЛДАНУ». ҚазТБУ хабаршысы, вип. 2, вип. 31, Червень 2026, doi:10.58805/kazutb.v.2.31-1488.

Аңдатпа

Бұл мақалада ағаш үгінділерге (АҮ) негізделген белсендірілген көміртекті адсорбенттерді өндіруді калий гидроксидімен көміртектеу және химиялық активтендіру арқылы зерттейді және олардың ағынды суларды тазарту әлеуетін бағалайды. Зерттеудің мақсаты үгінді/KOH массалық қатынасы мен термиялық өңдеу жағдайларының алынған материалдардың кеуекті құрылымының, физика-химиялық және адсорбциялық сипаттамаларының қалыптасуына әсерін зерттеу болды. 900°C температурадағы химиялық активтендіру микро- және мезокеуекті құрылымды айтарлықтай жақсартып, БЭТ меншікті бетінің ауданын 38,9-дан 776 м²/г-ға дейін арттыратыны, ал жалпы кеуек көлемі 0,385 см³/г-ға дейін артатыны анықталды. Раман спектроскопиясының деректері белсендірілген көміртектердегі графиттену дәрежесі 19,3-тен 27,4%-ға дейін өзгергенін көрсетті, бұл реттелген көміртекті матрицаның пайда болуын көрсетеді. СЭМ және элементтік талдау нәтижелері дамыған кеуекті құрылымның пайда болғанын және көміртегі мөлшерінің 99,6%-ға дейін артқанын растады. Нақты ағынды суларды тазарту кезінде АҮ/KOH 1:1 (AC-2) қатынасында KOH сіңірілген үгінді негізіндегі белсендірілген көмірді практикалық сынақтан өткізу органикалық ластаушы заттарды, мұнай өнімдерін және беттік белсенді заттарды (90–94%-ға дейін) жоюда жоғары тиімділікті көрсетті. Бұл нәтижелер ағаш қалдықтарына негізделген белсендірілген көмірлерді суды тазарту және қоршаған ортаны қорғау технологияларында қолдану мүмкіндігін растайды.