Ақпараттық-коммуникациялық және химиялық технология

Том 4 № 29 (2025) / 2025-12-30 / Көрілім саны: 174

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЭНЕРГЕТИКА ҚАЛДЫҚТАРЫ МЫСАЛЫНДА КОМПОЗИЦИЯЛЫҚ МАТЕРИАЛДАРДЫ АЛУДА КҮЛ-ТАСЫҒЫШТЫ ҚОЛДАНУ ПЕРСПЕКТИВАСЫН ТАЛДАУ

Авторлар

Торайғыров университеті
https://orcid.org/0009-0005-2010-9227
Торайғыров университеті
https://orcid.org/0000-0002-6209-5215
Торайғыров университеті
https://orcid.org/0000-0001-8242-0655
Торайғыров университеті
https://orcid.org/0000-0001-8668-472X
Сәтбаев университеті
https://orcid.org/0000-0001-9872-6317

Кілтті сөздер

керамикалық материалдар, күл-тасы, жылу электр орталықтары, күл-қож қалдықтары, гранулометриялық талдау, сканерлеуші электронды микроскопия, керамикалық масса.

DOI сілтемесі:

https://doi.org/10.58805/kazutb.v.4.29-1305

Қалай дәйексөз келтіруге болады

Маусумбаев, С.С., et al. «ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЭНЕРГЕТИКА ҚАЛДЫҚТАРЫ МЫСАЛЫНДА КОМПОЗИЦИЯЛЫҚ МАТЕРИАЛДАРДЫ АЛУДА КҮЛ-ТАСЫҒЫШТЫ ҚОЛДАНУ ПЕРСПЕКТИВАСЫН ТАЛДАУ». ҚазТБУ хабаршысы, вип. 4, вип. 29, Грудень 2025, doi:10.58805/kazutb.v.4.29-1305.

Аңдатпа

Бұл мақалада авторлар керамикалық бұйымдарды өндіруде күлді жоюдың қазіргі заманғы әдістері мен перспективаларын қарастырады. Авторлар ЖЭО мен ГРЭС күл-қож қалдықтарын, олардың физика-химиялық және физика-механикалық қасиеттерін, сондай-ақ олардан алынған керамикалық материалдардың үлгілерін зерттеді.

Қазіргі уақытта әлемдегі барлық жұмыс істейтін жылу электр орталықтарының (ЖЭО) және су электр станцияларының (СЭС) 80% - дан астамы әлі де көмірмен жұмыс істейтіні белгілі. ЖЭО мен СЭС-те көмірді отын көзі ретінде пайдалану көмір кен орындарының әлі де үлкен қорларымен байланысты. Бұл жыл сайын жиналатын күл-қож қалдықтарының көлемі артып келе жатқанын көрсетеді. Шлам қоймаларының көлемінің ұлғаюымен пайда болған күл-тасығыштарды және күл-қож қалдықтарын сақтауға арналған аумақтар мен бассейндер ұлғаяды. Бұл мәселе біздің еліміз үшін де қатысты, мұнда негізгі мәселе оларды кәдеге жарату және қайталама пайдалану болып табылады.

Ғылыми-зерттеу жұмыстарын орындау барысында авторлар керамикалық бұйымдар үлгілерінің физика-химиялық және физика-механикалық қасиеттерінің нәтижелерін алды және күл-қоқысты керамикалық массаның құрамына қосымша агент ретінде пайдалану перспективалары туралы қорытынды жасады. Зерттеу барысында композициялық бұйымдардың үлгілерін алу үшін күлге негізделген шикізаттың оңтайлы құрамы таңдалды.