Өңдеу және өңдеуші өнеркәсіптер

Том 4 № 29 (2025) / 2025-12-30 / Көрілім саны: 164

ЖЫЛҚЫНЫҢ АСҚАЗАН-ІШЕК ЖОЛЫН - ҚАРТАНЫ ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЗЕРТТЕУ

Авторлар

С.Сейфуллин ат. Қазақ агротехникалық зерттеу университеті
https://orcid.org/0000-0001-5682-2423
С.Сейфуллин ат. Қазақ агротехникалық зерттеу университеті
https://orcid.org/0000-0003-0200-8455
Қ.Құлажанов атындағы ҚазТБУ
https://orcid.org/0000-0001-8200-4280

Кілтті сөздер

жылқы еті, қарта, ішек-қарын жүйесі, тағамдық құндылық

DOI сілтемесі:

https://doi.org/10.58805/kazutb.v.4.29-970

Қалай дәйексөз келтіруге болады

Костанова A., et al. «ЖЫЛҚЫНЫҢ АСҚАЗАН-ІШЕК ЖОЛЫН - ҚАРТАНЫ ЭКСПЕРИМЕНТТІК ЗЕРТТЕУ». ҚазТБУ хабаршысы, вип. 4, вип. 29, Грудень 2025, doi:10.58805/kazutb.v.4.29-970.

Аңдатпа

Бұл зерттеу жұмысы дәстүрлі қазақ деликатесі саналатаын қарта өнімінің - жылқының тоқ ішек бөлігінің - химиялық, тағамдық және физика-химилық қасиеттерін кешенді түрде сипаттайды. Мәдени маңыздылығына қарамастан және нарықта қызығушылықтың артуына қарамастан, бұл өнім түрінің құрамы жеткілікті дәрежеде зерттелмеген. Қарта үлгілері ылғалдың массалық үлесі, май, ақуыз, күл, pH, су белсенділігі (aw), сонымен қатар технологиялық қасиеттері - ылғал-май ұстағыштық пен су байланыстыру қабілеті бойынша зерттелді. Сонымен қатар холестерин мөлшері, бос аминқышқылдары мен май қышқылдарының құрамы анықталды (СТ ҚР стандарттары және заманауи аналитикалық әдістерімен).

Зерттеу нәтижелері бойынша қарта төмен холестерин құрамымен (29.9±0.72 мг/100г), жоғары моно- және полиқанықпаған май қышқылдарымен (МНМҚ - 42.5%, ПНМҚ - 17.7%) және едәір мөлшердегі бос және алмастырылмайтын аминқышқылдарымен (41.3%) ерекшеленетіні анықталды. Термоөңдеуден кейін де технологиялық қасиеттері жоғары деңгейде сақталған.

Осы нәтижелер қарта өнімін ақуыздар мен майлардың толыққанды көзі ретінде және денсаулыққа пайдалы функционалды өнімдерге арналған шикізат ретінде қарастыруға мүмкіндік береді.