Өңдеу және өңдеуші өнеркәсіптер

Том 2 № 27 (2025) / 2025-06-28 / Көрілім саны: 196

БАҚЫРШЫ ТӨК-КӨЛІК КЕШЕНІНІҢ ТАУ-КӨЛІК КЕШЕНІНІҢ ПАЙДАЛАНУ ТИІМДІЛІГІНЕ БҰРҒЫРУ ЖӘНЕ ЖАРЫЛУ ЖАСАУЛАРЫНЫҢ ӘСЕРІН БАҒАЛАУ БОЙЫНША ӘДІСТЕМЕЛІК ҚАМТАМАСЫЗ

Авторлар

«Qazaqstan smart technology» ЖШС
https://orcid.org/0000-0002-1882-7108
Қ.Сағадиев атындағы Халықаралық бизнес университеті
https://orcid.org/0000-0002-1825-0097

Кілтті сөздер

Геотехнологиялық кешендер, бұрғылау-жару жұмыстары, имитациялық модельдеу, техникалық және технологиялық аудит, тау-кен көлік процестері, энергия тиімділігі, тау-кен жұмыстарын оңтайландыру, техникалық-экономикалық көрсеткіштерді талдау, логикалық және статистикалық модельдеу, тау-кен жұмыстарының тиімділігін арттыру

DOI сілтемесі:

https://doi.org/10.58805/kazutb.v.2.27-885

Қалай дәйексөз келтіруге болады

Ғалиев, Д., і А. Малдынова. «БАҚЫРШЫ ТӨК-КӨЛІК КЕШЕНІНІҢ ТАУ-КӨЛІК КЕШЕНІНІҢ ПАЙДАЛАНУ ТИІМДІЛІГІНЕ БҰРҒЫРУ ЖӘНЕ ЖАРЫЛУ ЖАСАУЛАРЫНЫҢ ӘСЕРІН БАҒАЛАУ БОЙЫНША ӘДІСТЕМЕЛІК ҚАМТАМАСЫЗ». ҚазТБУ хабаршысы, вип. 2, вип. 27, Червень 2025, doi:10.58805/kazutb.v.2.27-885.

Аңдатпа

Бұл мақалада кешенді ғылыми-техникалық зерттеулер мен техникалық және технологиялық аудиттің нәтижелері берілген. Зерттеудің негізгі мақсаты бұрғылау-жару жұмыстарын қолдана отырып, тау жыныстарын қазуға дайындау сапасына карьерлердің геотехнологиялық кешендерін пайдалану тиімділігінің тәуелділігінің сипатын анықтау үшін бағдарламалық-әдістемелік қамтамасыз ету және аналитикалық тәсілдерді әзірлеу болды.

Зерттеу логикалық-статистикалық және объектілі-бағытталған модельдеудің имитациялық әдісіне негізделген цифрлық аналогтарды қолдануға негізделген. Бұл тәсіл тау-кен техникалық, тау-кен-геологиялық, тау-кен-геометриялық, ұйымдық-экономикалық пайдалану жағдайларын ескере отырып, тау-кен тасымалдау процесінің оқиғаларын оперативті түрде қарастыруға мүмкіндік берді.

Зерттеу шеңберінде қолданыстағы бағдарламалық-әдістемелік базаға талдау жүргізілді және геотехнологиялық кешеннің тиімділігіне техникалық, технологиялық және энергетикалық аудит жүргізілді. Кешеннің тиімділігін арттырудың перспективалық бағыттары мен әлеуетін анықтауға, сондай-ақ жеке машиналар мен карьерішілік жол учаскелерінің энергия тұтынуын талдауға ерекше назар аударылды. Сондай-ақ зерттеу барысында карьерішілік жолдардың кептелу дәрежесін бағалау және олардың қамту сапасын арттыру бойынша ұсыныстар әзірлеу қамтылды.

Мақалада тау-кен өнеркәсібін дамыту үшін үлкен практикалық маңызы бар геотехнологиялық кешендердегі процестерді тереңірек түсінуге және оңтайландыруға мүмкіндік беретін инновациялық тәсілдер мен әдістер ұсынылған.