Меню
№ 1 (26) - 2025 / 2025-03-31 / Көрілім саны: 80
Авторлар
Кілтті сөздер
DOI сілтемесі:
Қалай дәйексөз келтіруге болады
Бүгінгі таңда нарықта бетон қоспаларын, пропорцияларын, құрамын есептеуге арналған көптеген бағдарламалар (калькуляторлар) бар, олардың барлығы цемент, құм және қиыршық тасты қамтитын дәстүрлі қоспаларды ғана есептейді.
Дәстүрлі шикізат қоры таусылып, техногендік шикізат мөлшері керісінше өсуде. Осыған байланысты құрылыс қоспаларының құрамына техногендік шикізат қоспалары жылдан жылға артып келеді, бұл оларға деген қажеттілік сұранысқа ие екенін айтуға мүмкіндік береді. Өкінішке орай, техногендік шикізат қоспалары бар құрылыс қоспасының құрамы осы уақытқа дейін тек қолмен анықталады, содан кейін белгілі бір ингредиенттің массасын есептейді, ал материалдың тығыздығы ескерілмейді. Осыған байланысты зерттеудің өзектілігі техногендік шикізат қоспалары бар құрылыс қоспасын таңдау процесін автоматтандыру қажеттілігінен тұрады. Мәселе тек практикалық емес, сонымен қатар ғылыми екенін ескере отырып, оған деген қызығушылық өте жоғары.
Зерттеудің мақсаты ақпараттық технологияларды қолдану негізінде техногендік шикізаттан қоспалары бар құрылыс қоспасын таңдаудың автоматтандырылған жүйесінің әдіснамасын әзірлеу болып табылады.
Әзірленген бағдарлама құрылыс қоспасының құрамын таңдауға мүмкіндік береді, оның құрамына техногендік шикізат (металлургиялық қож, боксит шламы, алып кету күлі) кіреді.
Есеп айырысу нәтижелері: құрылыс қоспасының оңтайлы құрамы, салмағы, құрылыс қоспасының теңгедегі жалпы құны. Есептеу нәтижелері Excel формасында көрсетіледі. Параметрлері құны, тығыздығы, құрылыс қоспасының ингредиенттерінің саны жасанды интеллект технологиясын қолдана отырып жаңартылуы мүмкін.
Бағдарлама графиктер, диаграммалар түрінде визуализация негізінде есептеулердің деректерін талдауға, содан кейін басқару шешімдерін қабылдауға мүмкіндік береді. Алынған құрылыс қоспаларының құрамы мақсатына байланысты зертханалық тәжірибелерді қажет етеді. Әзірленген бағдарламаны пайдалану тиімділігі құрылыс қоспасының көптеген формулаларын таңдауды қамтамасыз етеді, оларды қолмен орындау мүмкін емес.
Әзірленген бағдарламаның ғылыми жаңалығы-түпнұсқа алгоритмді әзірлеу және практикалық және ғылыми нәтижелерге қол жеткізуге мүмкіндік беретін бастапқы кодтың аналогтарының болмауы.
Әзірленген "техногендік шикізаттан қоспалары бар құрылыс қоспасының құрамын іріктеудің автоматтандырылған жүйесі" бағдарламасы шағын және орта бизнес субъектілерінің бизнес процестерінде, ғылыми эксперименттер (магистратура, докторнатура) жүргізу кезінде, "ақпараттық технологиялар", Автоматтандыру және басқару", "құрылыс материалдары"ББ оқу процесінде практикалық мақсаттар үшін пайдаланылуы мүмкін.