Ақпараттық-коммуникациялық және химиялық технология

Том 2 № 31 (2026) / 2026-06-30 / Көрілім саны: 99

СИНТЕТИКАЛЫҚ СӨЙЛЕУДІ ДЕТЕКЦИЯЛАУДЫҢ ЖӘНЕ ДИКТОРДЫ ДАУЫСТЫ АУЫСТЫРУ ШАБУЫЛДАРЫНАН АВТОМАТТЫ ВЕРИФИКАЦИЯЛАУ ЖҮЙЕЛЕРІН ҚОРҒАУДЫҢ ҚАЗІРГІ ЗАМАНҒЫ ӘДІСТЕРІ

Авторлар

Қ. Сәтбаев ат. Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті
https://orcid.org/0000-0001-9304-1335
Қ. Сәтбаев ат. Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті
https://orcid.org/0000-0003-4439-7313
Қ. Сәтбаев ат. Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті
https://orcid.org/0000-0003-4439-7313

Кілтті сөздер

синтетикалық сөйлеу, алдау, ASV, аудио аудиодипфейк, TTS, дауыс трансформациясы, қайта ойнату шабуылы, алдауға қарсы шаралар, өзін-өзі бақылау негізіндегі оқыту, домендер арасындағы беріктік

DOI сілтемесі:

Қалай дәйексөз келтіруге болады

Ержан, Ә.Е., et al. «СИНТЕТИКАЛЫҚ СӨЙЛЕУДІ ДЕТЕКЦИЯЛАУДЫҢ ЖӘНЕ ДИКТОРДЫ ДАУЫСТЫ АУЫСТЫРУ ШАБУЫЛДАРЫНАН АВТОМАТТЫ ВЕРИФИКАЦИЯЛАУ ЖҮЙЕЛЕРІН ҚОРҒАУДЫҢ ҚАЗІРГІ ЗАМАНҒЫ ӘДІСТЕРІ». ҚазТБУ хабаршысы, вип. 2, вип. 31, Червень 2026, https://vestnik.kaztbu.edu.kz/index.php/kazutb/article/view/1613.

Аңдатпа

Бұл мақала синтезделген сөйлеуді анықтау және автоматты спикерді растау жүйелерін дауыстық алдау шабуылдарынан қорғаудың қазіргі әдістеріне жүйелі аналитикалық шолу ұсынады. Дауыс жалғандау шабуылдарының негізгі кластары қарастырылған, соның ішінде мәтіннен сөйлеу синтезі, дауыс трансформациясы, қайта ойнатқыш шабуылдары, аудиодипфейк және олардың аралас сценарийлері. Пайдаланылатын деректер жиынтықтары, акустикалық сипаттамалары, модельдердің архитектурасы, оқыту парадигмалары және бағалау метрикалары бойынша салыстырмалы талдау жүргізілді.

Зерттеудің қазіргі жағдайы ASVspoof деректер жиынтығы мен бақылаулы оқыту тәсілдерінің үстемдігімен сипатталады, бұл нәтижелерді салыстыруға мүмкіндік береді, бірақ деректер жиынтығы арасындағы ауысу және домендік ауысу жағдайында модельдердің жалпылау қабілетін шектейді. Негізгі шешілмеген мәселелер әлі де сақталып отыр: бұрын байқалмаған шабуыл түрлеріне төзімділік, шу мен арна бұрмалануына сезімталдық, сондай-ақ қолданыстағы модельдердің интерпретациялау мүмкіндігінің шектеулілігі.

Талдау негізінде негізгі әдіснамалық шектеулер анықталып, ASV қорғау схемаларына практикалық енгізуге арналған кросс-домендік, берік және түсіндірілетін анықтау жүйелерін дамытуға қатысты әрі қарай зерттеудің басым бағыттары қалыптастырылды. Сонымен қатар мақалада қолданылатын ерекшеліктер түрі мен модельдердің архитектуралық сипаттамаларын ескере отырып, синтетикалық сөйлеуді анықтау әдістерінің жіктемесі ұсынылады.