Өңдеу және өңдеуші өнеркәсіптер

Том 2 № 31 (2026) / 2026-06-30 / Көрілім саны: 119

CO₂-ЭКСТРАКТАРЫН АЛУ ТЕХНОЛОГИЯСЫН ӘЗІРЛЕУ ЖӘНЕ ЖАНТАҚТЫҢ КОМПОНЕНТТІК ҚҰРАМЫН ЗЕРТТЕУ

Авторлар

Алматы технологиялық университеті
https://orcid.org/0009-0004-4434-4689
Кемерово мемлекеттік университеті
https://orcid.org/0000-0002-1686-0131
Алматы технологиялық университеті
https://orcid.org/0000-0002-9163-4767
Қ. Құлажанов ат. Қазақ технология және бизнес университеті
https://orcid.org/0000-0002-9544-0820
Алматы технологиялық университеті
https://orcid.org/0000-0003-3639-1341

Кілтті сөздер

аса критикалық CO₂-экстракция, жантақ, химиялық технология, компоненттік құрам, газды хроматография–масс-спектрометрия, экстракттарды фракциялау, биологиялық белсенді заттар

DOI сілтемесі:

https://doi.org/10.58805/kazutb.v.2.31-1604

Қалай дәйексөз келтіруге болады

Куйколакова, М.М., et al. «CO₂-ЭКСТРАКТАРЫН АЛУ ТЕХНОЛОГИЯСЫН ӘЗІРЛЕУ ЖӘНЕ ЖАНТАҚТЫҢ КОМПОНЕНТТІК ҚҰРАМЫН ЗЕРТТЕУ». ҚазТБУ хабаршысы, вип. 2, вип. 31, Червень 2026, doi:10.58805/kazutb.v.2.31-1604.

Аңдатпа

Мақалада жантақ өсімдік шикізатынан экстракттар алу технологиясын зерттеу нәтижелері қарастырылған. Зерттеу барысында аса критикалық CO₂-экстракция әдісі қолданылып, этанол қосалқы еріткіш ретінде пайдаланылды. Сонымен қатар алынған экстракттардың компоненттік құрамы талданды. Зерттеудің өзектілігі өсімдік шикізатын өңдеудің экологиялық қауіпсіз және селективті технологияларын қолдану қажеттілігімен негізделеді. Жұмыстың мақсаты – аса критикалық СО2 экстракция процесінің жантақ өсімдігі үшін оңтайлы параметрлерін анықтау.

Экстракция процесі 10 МПа қысымда және 35°C температурада жүргізілді, ал қосымша еріткіш ретінде 96% этил спирті пайдаланылды. Алынған экстракттарды фракцияларға бөлу үш сепараторда жүзеге асырылып, олардың жұмыс қысымдары тиісінше 7, 6 және 4 МПа деңгейінде ұсталды. Экстракттардың компоненттік құрамы газды хроматография–масс-спектрометрия әдісі арқылы анықталды. Жүргізілген тәжірибелер нәтижесінде экстракттың жиынтық шығымы абсолютті құрғақ затқа шаққанда 9,31 г/100 г болды. Ал алынған нәтижелер аса критикалық CO₂-экстракция әдісінің өсімдік шикізатынан биологиялық белсенді қосылыстарды тиімді бөліп алуға мүмкіндік беретінін көрсетті.