Меню
Том 2 № 31 (2026) / 2026-06-30 / Көрілім саны: 118
Авторлар
Кілтті сөздер
DOI сілтемесі:
Қалай дәйексөз келтіруге болады
Бұл зерттеудің мақсаты - Алматының инвестициялық ахуалы мен инвестициялық тартымдылығын кешенді бағалау, сондай-ақ қазіргі заманғы эконометрикалық талдау әдістерін қолдана отырып, аймақтың инвестициялық әлеуетінің қалыптасуын анықтайтын негізгі әлеуметтік-экономикалық факторларды анықтау.
Зерттеуде үш эконометрикалық тәсіл қолданылды: қысқа және ұзақ мерзімді қатынастарды бағалау үшін авторегрессивті таратылған кідіріс (ARDL) моделі, қысқа мерзімді тепе-теңдікті қалпына келтіру механизмін талдау үшін қателерді түзету моделі (ҚТМ) және айнымалылар арасындағы әсер ету бағытын анықтау үшін Грейнджер себеп-салдарлық сынағы.
Зерттеуде Алматының инвестициялық климаты мен инвестициялық әлеуетіне макроэкономикалық және институционалдық факторлардың әсері туралы болжамдар тексерілді. Зерттеудің эмпирикалық базасына Қазақстан Республикасы Ұлттық статистика бюросының 2010-2024 жылдар аралығындағы ресми статистикалық деректері кіреді.
Зерттеу негізгі капиталға инвестициялар мен институционалдық, макроэкономикалық және әлеуметтік-еңбек факторларының үйлесімі арасындағы ұзақ мерзімді тепе-теңдік байланысын анықтады. Жалпы аймақтық өнім аймақтағы инвестициялық белсенділіктің негізгі макроэкономикалық детерминанты болып табылады. Әкімшілік кедергілерді азайтуға, салық саясатын жетілдіруге және реттеушілік ашықтықты арттыруға бағытталған институционалдық реформалар тұрақты инвестициялық дамуды қамтамасыз ету үшін стратегиялық тұрғыдан маңызды.
Болашақ зерттеу бағыттарына басқару сапасы, реттеушілік тиімділік, институционалдық ашықтық және меншік құқығын қорғау көрсеткіштерін қамтитын институционалдық көрсеткіштер ауқымын кеңейту кіреді, бұл институционалдық ортаның инвестициялық белсенділікке әсерін жан-жақты бағалауға мүмкіндік береді. Әрі қарай зерттеулер сонымен қатар инвестициялық климат факторларының құрылымындағы айырмашылықтарды анықтайтын және аймақтық дамудың кеңістіктік сипаттамаларының әсерін бағалайтын панельдік деректерді пайдалана отырып, аймақаралық салыстырмалы талдауларға бағытталуы мүмкін. Зерттеу нәтижелері ТДМ 8 (лайықты жұмыс және экономикалық өсу) және ТДМ 9 (индустрияландыру, инновациялар және инфрақұрылым) мақсаттарымен үйлеседі, бұл инвестициялық белсенділік пен макроэкономикалық факторлардың өңірдің тұрақты дамуына әсерін көрсетеді.