Өңдеу және өңдеуші өнеркәсіптер

Том 2 № 31 (2026) / 2026-06-30 / Көрілім саны: 121

ЖЕРАСТЫ ТАУ-КЕН ҚАЗБАЛАРЫН ТИІМДІ БЕКІТУГЕ АРНАЛҒАН ЛАТЕКСТІ-МОДИФИКАЦИЯЛАНҒАН ПОЛИМЕРЦЕМЕНТТІ ТОРКРЕТБЕТОННЫҢ ҰТЫМДЫ ҚҰРАМЫН КЕШЕНДІ ЗЕРТТЕУ

Авторлар

Қ. Сәтбаев ат. Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті
https://orcid.org/0000-0001-9674-8598
Қ. Сәтбаев ат. Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті
https://orcid.org/0000-0003-0845-8449
Қ. Сәтбаев ат. Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті
https://orcid.org/0009-0005-8018-7884
Қ. Сәтбаев ат. Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті
https://orcid.org/0009-0003-2355-9595

Кілтті сөздер

жер асты тау-кен қазбалары, торкретбетон, торкретбетон құрамы, бекітпе, бекіту технологиясы, тиімді құрам

DOI сілтемесі:

https://doi.org/10.58805/kazutb.v.2.31-1520

Қалай дәйексөз келтіруге болады

Алменов T.M., et al. «ЖЕРАСТЫ ТАУ-КЕН ҚАЗБАЛАРЫН ТИІМДІ БЕКІТУГЕ АРНАЛҒАН ЛАТЕКСТІ-МОДИФИКАЦИЯЛАНҒАН ПОЛИМЕРЦЕМЕНТТІ ТОРКРЕТБЕТОННЫҢ ҰТЫМДЫ ҚҰРАМЫН КЕШЕНДІ ЗЕРТТЕУ». ҚазТБУ хабаршысы, вип. 2, вип. 31, Червень 2026, doi:10.58805/kazutb.v.2.31-1520.

Аңдатпа

Зерттеу-жер асты тау-кен тіректерінің техникалық, эксплуатациялық және экологиялық-экономикалық көрсеткіштерін жақсартуға бағытталған жаңа полимермен модификацияланған торкретбетон технологиясын ұсынады. Кешенді материалтану-инженерлік шеңберге негізделген зерттеу қоспа құрамын, қолдану әдісін және өнімділік көрсеткіштерін зерттеу үшін физика-химиялық сипаттама, эксперименттік модельдеу, зертханалық және in situ дала сынақтары, сондай-ақ қатаң статистикалық талдау әдістерін пайдаланады. Эксперименттік нәтижелер латекспен модификацияланған және SKS-65 GP B дәрежесіндегі сулы эмульсияны қамтитын қоспаның дәстүрлі формулаларға қарағанда сығылу беріктігі 45 % жоғары және қайта шашылу жоғалтуы 30 % төмен екенін көрсетеді; сонымен қатар оның серпімділігі, тасқа жабысу қасиеті, сызатқа төзімділігі және су өткізбейтіндігі жақсарған. Қолдау параметрлерін оңтайландыру қаптама қалыңдығын беріктікке зиян келтірмей 50 %-ға азайтуға мүмкіндік берді, бұл өз кезегінде кеннің пайдалы көлденең қимасын 5 %-ға арттырып, жалпы тіреу шығындарын 39 %-ға төмендетті. Нәтижелер жоғары қысымды тау-кен орталарында торкретбетонмен бекіту үшін экологиялық тұрақты әрі үнемді шешімді ұсынады. Зерттеудің жаңалығы латекпен байытылған торкретбетон құрамдарын әзірлеу мен растау және қолдану әдістемесін жетілдіруде; оның нәтижелері реологиялық бақылау, ұзақ мерзімді беріктік және кең ауқымды өнеркәсіптік енгізу бойынша әрі қарай зерттеулерге жаңа бағыттар ашады.