Өңдеу және өңдеуші өнеркәсіптер

Том 1 № 30 (2026) / 2026-03-30 / Көрілім саны: 112

ТАУ-КЕН ӨНДІРІСІНДЕ ДЕРЕКТЕРДІ ИНТЕГРАЦИЯЛАУ ЖӘНЕ БОЛЖАУ ПЛАТФОРМАСЫН ӘЗІРЛЕУ

Авторлар

Назарбаев Зияткерлік мектебі
https://orcid.org/0009-0008-1214-0867
Қ.Құлажанов атындағы ҚазТБУ
https://orcid.org/0009-0006-4668-4913

Кілтті сөздер

сандық платформа, деректерді біріктіру, тау-кен өндірісі, уақыт қатарын сақтау, машиналық оқыту, мыс құрамын болжау, цифрлық егіз, өнеркәсіптік аналитика

DOI сілтемесі:

https://doi.org/10.58805/kazutb.v.1.30-1481

Қалай дәйексөз келтіруге болады

Акишева Л.K., і Н.Қ. Байжомартов. «ТАУ-КЕН ӨНДІРІСІНДЕ ДЕРЕКТЕРДІ ИНТЕГРАЦИЯЛАУ ЖӘНЕ БОЛЖАУ ПЛАТФОРМАСЫН ӘЗІРЛЕУ». ҚазТБУ хабаршысы, вип. 1, вип. 30, Березень 2026, doi:10.58805/kazutb.v.1.30-1481.

Аңдатпа

Зерттеудің өзектілігі-тау-кен өндірісінде технологиялық деректерді интеграциялау, сақтау, интеллектуалды өңдеу үшін цифрлық платформа құру қажеттілігі. Телеметрия құрылғыларының жеткіліксіз саны, адаптивті оқытудың жабық тізбегінің болмауы болжамды модельдердің тұрақтылығын шектейді. Зерттеудің мақсаты деректерді біріктіру және болжау платформасын әзірлеу.

Қолданылатын әдістеме OPC UA арқылы интеграцияланған Input–Processing–Storage–Analytics–output архитектурасына, уақыт қатарларын сақтауға арналған PostgreSQL/TimescaleDB, модельдің деградациясын автоматты түрде басқаратын кездейсоқ Орман алгоритміне негізделген.

Зерттеудің ғылыми жаңалығы-деректерді ағындық интеграциялауды, статистикалық тұрақтылықты бақылауды, Автоматты қайта оқыту механизмін, SCADA-бағытталған визуализация интерфейсін біріктіретін жабық цифрлық контурды әзірлеу.

10 ай ішінде Апробация (42 000 бақылау) деректерді дайындау уақытының 82% - ға төмендегенін, деректер толықтығының 78% - дан 96% - ға дейін өскенін, R2 0.71-ден 0.93-ке дейін өскенін , rmse орташа кідірісі 4.7 сек болғанда 2 есе төмендегенін көрсетті. Жұмыстың практикалық маңыздылығы кен сапасын бақылаудың дәлдігін арттыру, өндірістік тәуекелдерді азайту болып табылады. Зерттеудің болашағы цифрлық егіздердің дамуымен және интерпретацияланған модельдерді енгізумен байланысты.