Экономика, бизнес және қызмет көрсету

Том 2 № 31 (2026) / 2026-06-30 / Көрілім саны: 138

АСТАНА ҚАЛАСЫ МЕКТЕПТЕРІНДЕ ТАМАҚ ҚАЛДЫҚТАРЫН КОМПОСТТАУДЫ ЕНГІЗУ ЖӨНІНДЕГІ БАСҚАРУШЫЛЫҚ ШЕШІМДЕРДІ ҚАБЫЛДАУДЫҢ МІНЕЗ-ҚҰЛЫҚТЫҚ ДЕТЕРМИНАНТТАРЫ

Авторлар

С. Сейфуллин ат. Қазақ агротехникалық зерттеу университеті
https://orcid.org/0000-0003-0929-5661
Л.Н. Гумилев ат. Еуразия ұлттық университеті
https://orcid.org/0000-0002-0655-0682
Л.Н. Гумилев ат. Еуразия ұлттық университеті
https://orcid.org/0000-0002-0243-9223
Қ. Құлажанов ат. Қазақ технология және бизнес университеті
https://orcid.org/0000-0001-9630-2772

Кілтті сөздер

басқарушылық шешімдер, тағам қалдықтары, мектептер, компосттау, жоспарланған мінез-құлық теориясы, сапалық зерттеу әдістері

DOI сілтемесі:

https://doi.org/10.58805/kazutb.v.2.31-1456

Қалай дәйексөз келтіруге болады

Булашева A.A., et al. «АСТАНА ҚАЛАСЫ МЕКТЕПТЕРІНДЕ ТАМАҚ ҚАЛДЫҚТАРЫН КОМПОСТТАУДЫ ЕНГІЗУ ЖӨНІНДЕГІ БАСҚАРУШЫЛЫҚ ШЕШІМДЕРДІ ҚАБЫЛДАУДЫҢ МІНЕЗ-ҚҰЛЫҚТЫҚ ДЕТЕРМИНАНТТАРЫ». ҚазТБУ хабаршысы, вип. 2, вип. 31, Червень 2026, doi:10.58805/kazutb.v.2.31-1456.

Аңдатпа

Білім беру ұйымдары экологиялық мәдениетті қалыптастырудың негізгі хабтары ретінде әрекет етіп, өсіп келе жатқан ұрпақтың бойында тұрақты экологиялық әдеттерді дамытуға ықпал ете алады. Осы зерттеу аясында Астана қаласындағы мектептердің аумақтарында тағам қалдықтарын компосттау бағдарламасын енгізу жөніндегі басқарушылық шешімдерді қабылдау мүмкіндігі қарастырылып, аталған бастаманы іске асыруға кедергі келтіретін факторларды анықтауға ерекше назар аударылды.

Зерттеудің әдіснамалық негізін Астана қаласындағы мектеп басшыларымен жүргізілген сұхбаттар арқылы сапалық деректерді жинау құрады. Зерттеу нәтижелері тағам қалдықтарын сұрыптау мен компосттауға деген оң көзқарас, олардың тәрбиелік және практикалық құндылығын түсіну, сондай-ақ ата-аналар, педагогикалық ұжым тарапынан көрсетілетін қолдау және басқа мектептердің табысты тәжірибелері мектеп басшылығының аталған тәжірибелерді енгізу жөніндегі басқарушылық шешімдерді қабылдауы мен берік ниеттерінің қалыптасуына негіз болатынын көрсетті.

Сонымен қатар, ниеттің нақты әрекетке айналуы тиісті жағдайлар болған жағдайда ғана мүмкін екені анықталды. Қаржыландырудың болмауы, кадрлық ресурстардың жеткіліксіздігі, санитариялық-гигиеналық талаптарға сәйкессіздік, инфрақұрылымның дамымауы, сондай-ақ нормативтік және институционалдық қолдаудың жоқтығы ниеттен нақты іске көшу үдерісін айтарлықтай әлсірететін негізгі кедергілер болып табылады. Нәтижесінде, тағам қалдықтарын сұрыптау мен компосттауға оң көзқарас танытатын көптеген мектептер жүйелі сыртқы қолдаусыз бұл тәжірибелерді енгізуге мүмкіндік таппай отыр.