Өңдеу және өңдеуші өнеркәсіптер

Том 2 № 31 (2026) / 2026-06-30 / Көрілім саны: 115

КОМПЬЮТЕРЛІК КӨРУ ҚҰРАЛДАРЫМЕН БУНКЕРЛЕРДЕ КЕН МАТЕРИАЛЫНЫҢ ТАРАЛУЫН БАҚЫЛАУ

Авторлар

Қ. Құлажанов ат. Қазақ технология және бизнес университеті
https://orcid.org/0000-0001-5202-3501
«AG Tech» ЖШС
https://orcid.org/0009-0003-3613-0130
Қ. Құлажанов ат. Қазақ технология және бизнес университеті
https://orcid.org/0000-0001-8069-0037
Қ. Құлажанов ат. Қазақ технология және бизнес университеті
https://orcid.org/0000-0001-9143-4581
Қ. Құлажанов ат. Қазақ технология және бизнес университеті
https://orcid.org/0009-0001-1288-4136
«AG Tech» ЖШС
https://orcid.org/0009-0009-2520-7781
«AG Tech» ЖШС
https://orcid.org/0009-0004-9133-6593
«AG Tech» ЖШС
https://orcid.org/0009-0004-8436-5943
«AG Tech» ЖШС
https://orcid.org/0009-0009-6261-7093
Торайғыров университеті
https://orcid.org/0000-0003-4688-7869

Кілтті сөздер

компьютерлік көру, бункерлік түйін, кесек кен, сегрегация, біркелкі емес коэффициент, бейне бақылау, кептеліс

DOI сілтемесі:

https://doi.org/10.58805/kazutb.v.2.31-1413

Қалай дәйексөз келтіруге болады

Акишев K.М., et al. «КОМПЬЮТЕРЛІК КӨРУ ҚҰРАЛДАРЫМЕН БУНКЕРЛЕРДЕ КЕН МАТЕРИАЛЫНЫҢ ТАРАЛУЫН БАҚЫЛАУ». ҚазТБУ хабаршысы, вип. 2, вип. 31, Червень 2026, doi:10.58805/kazutb.v.2.31-1413.

Аңдатпа

Тау-кен байыту кәсіпорындарының бункерлік тораптарында кесек кендердің тиелуі мен бітелу процестерін бақылау әдістерін жетілдіру қажеттілігі маңызды міндет болып табылады, өйткені материалдың біркелкі бөлінбеуі, сегрегация, кептелістердің пайда болуы жабдықтың өнімділігіне, кейінгі технологиялық қайта бөлудің тиімділігіне айтарлықтай әсер етеді.

Жұмыста бункердің үстінде орнатылған камералардан алынған бейне деректерді талдау негізінде бункердегі кен материалының жай-күйін бақылау үшін компьютерлік көру әдісі әзірленді және пысықталды.

Әдістің мәні-кескіндерді сегменттеу, үйінді бетінің геометриялық, текстуралық ерекшеліктерін алу, Kh біркелкі емес таралу коэффициентін қалыптастыру, сұр деңгейлердің бірлескен пайда болу матрицаларына (GLCM) негізделген текстуралық талдау көрсеткіштері.

Зерттеудің ғылыми жаңалығы технологиялық процестерді басқарудың автоматтандырылған жүйелерінің контурына интеграциялану мүмкіндігімен визуалды белгілерді виртуалды өлшеу параметрлері ретінде пайдалануды негіздеу болып табылады.

Kh үлестірімінің біркелкі емес коэффициентінің артуы қоректендіргіштердің өнімділігінің 4-5% төмендеуімен, кейінгі қайта бөлулерде пайдалы компонентті алудың 2-3% төмендеуімен байланысты екендігі көрсетілген.

Сегрегация аймақтары мен кептелістерді ерте анықтау мүмкіндігі расталды.

Зерттеудің практикалық маңыздылығы бункерлердің жүктемесін контактісіз бақылау арқылы технологиялық процестің тұрақтылығын арттыру болып табылады.

Әрі қарайғы зерттеулердің болашағы болжамды модельдердің дамуымен, әдістің әртүрлі жұмыс жағдайларына бейімделуімен байланысты.