Ақпараттық-коммуникациялық және химиялық технология

Том 1 № 30 (2026) / 2026-03-30 / Көрілім саны: 132

АДАМНЫҢ ПСИХОФИЗИОЛОГИЯЛЫҚ ТЕСТІЛЕУІНЕ АРНАЛҒАН БИОТЕХНИКАЛЫҚ ЖҮЙЕНІҢ АРХИТЕКТУРАСЫ ЖӘНЕ ҚОЛДАНЫЛУЫ

Авторлар

Әл-Фараби ат. Қазақ ұлттық университеті
https://orcid.org/0000-0001-9345-5167
Әл-Фараби ат. Қазақ ұлттық университеті
https://orcid.org/0000-0003-3019-3352
Әл-Фараби ат. Қазақ ұлттық университеті
https://orcid.org/0000-0002-5882-5588
Далянь политехникалық университеті
https://orcid.org/0009-0002-5572-7306
Әл-Фараби ат. Қазақ ұлттық университеті
https://orcid.org/0009-0007-3664-9185

Кілтті сөздер

биотехникалық жүйе, сихофизиологиялық тестілеу, электрокардиограмма, фотоплетизмограмма, жүрек соғу жиілігінің өзгергіштігі, сандық сигналдарды өңдеу, интеллектуалды диагностика

DOI сілтемесі:

Қалай дәйексөз келтіруге болады

Мазаков , Т.Ж., et al. «АДАМНЫҢ ПСИХОФИЗИОЛОГИЯЛЫҚ ТЕСТІЛЕУІНЕ АРНАЛҒАН БИОТЕХНИКАЛЫҚ ЖҮЙЕНІҢ АРХИТЕКТУРАСЫ ЖӘНЕ ҚОЛДАНЫЛУЫ». ҚазТБУ хабаршысы, вип. 1, вип. 30, Березень 2026, https://vestnik.kaztbu.edu.kz/index.php/kazutb/article/view/1405.

Аңдатпа

Бұл мақалада психологиялық тестілеу кезінде жеке тұлғаның функционалдық және психоэмоционалдық жағдайын объективті бағалауға арналған адамның психофизиологиялық тестілеуіне арналған биотехникалық жүйенің архитектурасы мен практикалық қолданылуы қарастырылады. Бұл зерттеудің өзектілігі заманауи техникалық және ұйымдастырушылық жүйелердің сенімділігі мен қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі адам факторының рөлінің артуынан, сондай-ақ аспаптық диагностикалық әдістерді кәсіби іріктеуге, персоналды сертификаттауға және функционалдық жағдайды бақылауға біріктіру қажеттілігінен туындайды.

Ұсынылған биотехникалық жүйе физиологиялық сигналдарды (электрокардиограммалар мен фотоплетизмограммалар) аппараттық жазуды және психологиялық тестілеуді бағдарламалық автоматтандыруды біріктіретін интеграцияланған тәсілді жүзеге асырады, содан кейін интеллектуалды деректерді өңдеу жүзеге асырылады. Жүйенің архитектурасы модульдік болып табылады және биомедициналық сигналдарды жазуға арналған аппараттық ішкі жүйені, микропроцессорға негізделген бастапқы өңдеу модулін, деректерді беру интерфейсін және талдау, визуализациялау және есеп беру үшін бағдарламалық платформаны қамтиды. Зерттеу барысында биомедициналық сигналдарды сандық өңдеу алгоритмдері әзірленді, оның ішінде көп сатылы сүзгілеу, артефактіні басу, жүрек циклін сегменттеу, ЭКГ-ға тән нүктелерді анықтау, фотоплетизмограмманы талдау, жүрек соғу жиілігінің өзгергіштік параметрлерін есептеу, стационар емес компоненттердің толқындық талдауы және диагностикалық белгілердің кеңейтілген векторын жасау. Ансамбльдік жіктеу моделі физиологиялық параметрлердегі жеке аралық өзгергіштік болған кезде психофизиологиялық күйлерді сенімді тануды қамтамасыз ететін интеллектуалды деректерді түсіндіру үшін қолданылады.

Эксперименттік сынақ нәтижелері ұсынылған архитектураның өміршеңдігін және биотехникалық жүйенің техникалық тұрғыдан күрделі және әлеуметтік жауапты салаларда кәсіби іріктеу, персоналды сертификаттау және функционалдық мониторинг үшін практикалық қолданылуын растайды.