Өңдеу және өңдеуші өнеркәсіптер

Том 1 № 30 (2026) / 2026-03-30 / Көрілім саны: 117

БАҚША ЖӘНЕ КӨКӨНІС ДАҚЫЛДАРЫН КЕПТІРУДІҢ ОҢТАЙЛЫ РЕЖИМДЕРІН ЖӘНЕ АЛЫНҒАН ҰНТАҚТАРДЫҢ СИПАТТАМАЛАРЫН ЗЕРТТЕУ

Авторлар

ҚaзҚӨТӨҒЗИ Алматы филиалы
https://orcid.org/0009-0000-0236-720X
ҚaзҚӨТӨҒЗИ Алматы филиалы
https://orcid.org/0000-0002-5028-465X
ҚaзҚӨТӨҒЗИ Алматы филиалы
https://orcid.org/0000-0002-5594-8216
ҚaзҚӨТӨҒЗИ Алматы филиалы
https://orcid.org/0000-0003-2415-8112

Кілтті сөздер

қарбыз, қызанақ, ұнтақтар, бақша мен көкөніс дақылдары, инфрақызыл кептіру, лиофильді кептіру

DOI сілтемесі:

Қалай дәйексөз келтіруге болады

Байзақова, А.Б., et al. «БАҚША ЖӘНЕ КӨКӨНІС ДАҚЫЛДАРЫН КЕПТІРУДІҢ ОҢТАЙЛЫ РЕЖИМДЕРІН ЖӘНЕ АЛЫНҒАН ҰНТАҚТАРДЫҢ СИПАТТАМАЛАРЫН ЗЕРТТЕУ». ҚазТБУ хабаршысы, вип. 1, вип. 30, Березень 2026, https://vestnik.kaztbu.edu.kz/index.php/kazutb/article/view/1385.

Аңдатпа

Бұл зерттеуде лиофильді және инфрақызыл кептіру арқылы алынған бақша және көкөніс дақылдары ұнтақтарын кешенді зерттеу жүргізілді. Зерттеудің мақсаты — дайын өнімдердің технологиялық, органолептикалық, физико-химиялық, түс және витаминдік қасиеттеріне әртүрлі кептіру режимдерінің әсерін бағалау болды.

Зерттеу нысандары ретінде отандық қызанақ пен қарбыз сорттары алынды. Ұнтақтар әртүрлі температуралық және вакуумдық режимдерде лиофильді кептіру және инфрақызыл кептіру арқылы алынды. Алынған үлгілердің ылғалдылығы, титрленетін және активті қышқылдығы, органолептикалық қасиеттері, CIE Lab* жүйесі бойынша түс сипаттамалары және жоғары өнімді сұйық хроматография әдісі арқылы витаминдік құрамы зерттелді.

Зерттеу нәтижесінде өнімнің құрылымы, табиғи түсі және дәмі сақталған, қалдық ылғалдылығы 12,5–13,4 % болатын ұнтақтар алынды. Лиофильді кептіру режимі –40 °C және –55 °C температурада, ал инфрақызыл кептіру қызанақ үшін 60 °C, қарбыз үшін 50 °C температурада жүргізілгенде ұнтақтар жоғары түстік қанықтылыққа және түс тұрақтылығына ие болды. Витаминдік талдау А, Е, С және В дәрумендерінің жоғары деңгейін көрсетті, бұл өнімнің биологиялық құндылығын растайды.

Зерттеу нәтижелері мұздатып кептіру және инфрақызыл кептіру әдістерін қолданудың қауын мен қызанақ сияқты бақша дақылдарын өңдеуде және функционалды ұнтақ өнімдерін алуда перспективалы екенін көрсетеді.