Өңдеу және өңдеуші өнеркәсіптер

Том 2 № 31 (2026) / 2026-07-01 / Көрілім саны: 123

ӨЗЕН КЕН ОРНЫНДА АСФАЛЬТ-СМОЛА-ПАРАФИНДІ ШӨГІНДІЛЕРДІҢ ДИСПЕРГАТОРЛАРЫНЫҢ ТИІМДІЛІГІН ЗЕРТТЕУ

Авторлар

Есенов университеті
https://orcid.org/0000-0003-1588-3144
Есенов университеті
https://orcid.org/0000-0002-5615-2711
Есенов университеті
https://orcid.org/0000-0003-1248-8747
Есенов университеті
https://orcid.org/0000-0002-4258-7933
Есенов университеті
https://orcid.org/0009-0008-1127-7415

Кілтті сөздер

АСПШ диспергаторлары, тұз шығару қабілеті, минералданған сулар, диспергиялау, көбік түзуші қабілет, Өзен кен орны, суда еритін реагенттер

DOI сілтемесі:

https://doi.org/10.58805/kazutb.v.2.31-1371

Қалай дәйексөз келтіруге болады

Баямирова , Р.У., et al. «ӨЗЕН КЕН ОРНЫНДА АСФАЛЬТ-СМОЛА-ПАРАФИНДІ ШӨГІНДІЛЕРДІҢ ДИСПЕРГАТОРЛАРЫНЫҢ ТИІМДІЛІГІН ЗЕРТТЕУ». ҚазТБУ хабаршысы, вип. 2, вип. 31, Липень 2026, doi:10.58805/kazutb.v.2.31-1371.

Аңдатпа

Мақалада Өзен кен орны жағдайында асфальт-шайыр-парафинді тұнбалар (АШПТ) диспергаторларын кешенді зертханалық зерттеу нәтижелері ұсынылған. Реагенттердің физика-химиялық қасиеттері, соның ішінде ерігіштігі, тұрақтылығы және осы кен орнына тән жоғары минералданған қабат суларымен үйлесімділігі зерттелді. Сонымен қатар зерттелген құрамдардың диспергирлеу, еріту және көбік түзу қабілеттерін бағалауға ерекше назар аударылды. Зертханалық сынақтар барысында диспергаторлардың тұздардың әсерінен бөліну (высаливание) қасиетін анықтауға бағытталған бірқатар тәжірибелер жүргізілді: 20 °C температурада, сондай-ақ ұңғымаларды пайдалану кезіндегі қабаттық жағдайларға жақын температураларда зерттеулер орындалды. Алынған нәтижелер минералданған су ортасында тұрақтылығын сақтайтын және тұнба түзуге немесе агрегаттардың пайда болуына бейім емес бірқатар реагенттерді анықтауға мүмкіндік берді. Сынақтан өткен үлгілердің ішінде АШПТ диспергаторлары № 1, № 2 және № 8 ең жоғары тиімділік көрсетті: олар парафинді тұнбалардың құрылымын тиімді түрде бұзады, олардың дисперсиялануына ықпал етеді және Өзен кен орнының қабат суларымен толық үйлесімді. Алынған эксперименттік нәтижелер тәжірибелік-өндірістік сынақтарға ұсынылатын реагенттер тізімін қалыптастыруға және Өзен кен орнындағы ұңғымаларды күрделенген пайдалану жағдайында АШПТ-мен күрес технологияларын өнеркәсіптік енгізуге негіз болды.