Экономика, бизнес және қызмет көрсету

Том 1 № 30 (2026) / 2026-03-30 / Көрілім саны: 128

МЕМЛЕКЕТТІК СЕКТОРДАҒЫ ЖҰМЫСҚА ҚЫЗЫҒУШЫЛЫҚ ПЕН ӨТІНІШ БЕРУ НИЕТІНІҢ АРАСЫНДАҒЫ АЛШАҚТЫҚТЫ ТҮСІНДІРУ

Авторлар

Қазтұтынуодағы Қарағанды университеті
https://orcid.org/0009-0003-6382-9553
Қазтұтынуодағы Қарағанды университеті
https://orcid.org/0000-0002-1341-3563
Св. Климент Охридский атындағы София университеті
https://orcid.org/0000-0002-0435-6827
Шымкент университеті
https://orcid.org/0000-0003-1748-0576

Кілтті сөздер

мемлекеттік қызмет мотивациясы, мемлекеттік қызметтің тартымдылығы, өтініш беру ниеті, инновацияға бағдарлану, амбиваленттілік, саланы ерте алып тастау

DOI сілтемесі:

https://doi.org/10.58805/kazutb.v.1.30-1361

Қалай дәйексөз келтіруге болады

Ербатыров, М., et al. «МЕМЛЕКЕТТІК СЕКТОРДАҒЫ ЖҰМЫСҚА ҚЫЗЫҒУШЫЛЫҚ ПЕН ӨТІНІШ БЕРУ НИЕТІНІҢ АРАСЫНДАҒЫ АЛШАҚТЫҚТЫ ТҮСІНДІРУ». ҚазТБУ хабаршысы, вип. 1, вип. 30, Березень 2026, doi:10.58805/kazutb.v.1.30-1361.

Аңдатпа

Мемлекеттік қызметтің тартымдылығын зерттейтін еңбектерде қоғамдық миссияларды оң бағалау мен нақты мемлекеттік лауазымдарға өтініш беру ниетінің арасындағы алшақтық тұрақты түрде байқалады. Осы мақаланың мақсаты аталған алшақтықты мансаптық шешім қабылдаудың екі кезеңін, яғни қызығушылықтың қалыптасуы мен нақты әрекетке ниеттің қалыптасуын ажырату арқылы түсіндіру. Зерттеудің эмпирикалық негізін 2025 жылғы қыркүйек айында «ҚАЗТҰТЫНУОДАҒЫ» Қарағанды университетінің студенттері арасында (N = 196) жүргізілген сауалнама деректері құрады, онда студенттер мемлекеттік сектордағы нақты бос жұмыс орнын бағалады. Зерттеу нәтижелері мемлекеттік қызметтің миссиясы мен қоғамдық маңыздылығына байланысты символдық тартымдылықтың қызығушылықтың қалыптасуына елеулі әсер ететінін, алайда өтініш беру ниетіне көшу кезеңінде оның түсіндірмелік әлеуеті әлсірейтінін көрсетеді. Ниет күнделікті еңбек қызметіне қатысты күтілетін шектеулер мен алдын ала салалық іріктеу жағдайында қалыптасады, бұл ретте инновацияға бағдарланған студенттер мемлекеттік секторды қарастырылатын нұсқалар қатарынан ерте кезеңде алып тастайды. Сонымен қатар бағалаулардың амбиваленттілігі құндылықтардан нақты әрекетке өтудің сызықтық логикасын бұзатын тұрақты күй ретінде айқындалды. Алынған нәтижелер мемлекеттік қызмет мотивациясы (PSM) теориясының қолданылу шектерін нақтылап, тартымдылық модельдерін ерте алып тастау механизмдерімен толықтыру қажеттігін көрсетеді.