Меню
Том 4 № 29 (2025) / 2025-12-30 / Көрілім саны: 176
Авторлар
Кілтті сөздер
DOI сілтемесі:
Қалай дәйексөз келтіруге болады
Автономды теңіз роботтық жүйелерінің қазіргі дамуы экология, суды қорғау, теңіз қауіпсіздігі, навигация және ресурстарды бақылау саласындағы жаһандық қиындықтармен байланысты. Ұшқышсыз ұшу аппараттары картаға түсіру, ластануды бақылау, аумақтық суды бақылау, ғылыми зерттеулер, теңіз инфрақұрылымын күтіп ұстау және іздеу-құтқару сияқты салаларда белсенді түрде енгізілуде.
Автономды кемелерді жобалау кезінде платформаның мінез-құлқының болжамдылығын қамтамасыз ететін тиісті математикалық модельдің болуы өте маңызды. Мұндай модельсіз қауіпсіз жұмысты, бағытты дұрыс тұрақтандыруды және теңіздегі толқуларға тиімді бейімделуді қамтамасыз ету мүмкін емес.
Сондықтан, Ұшқышсыз ұшу аппараттарының динамикасын модельдеу әдістерін әзірлеу өзекті ғылыми және техникалық міндет болып табылады.
Бұл мақалада ұшқышсыз жер үсті кемесінің динамикалық тұрақтылығы қарастырылады. Онда бірінші және екінші ретті Nomota модельдерін сызықтықтандыруды қолдану арқылы қалай алуға болатыны көрсетілген.
Сызықтық жүйе үшін ұшқышсыз жер үсті көлігінің параметрлеріндегі белгісіздікті ескеретін аралық тұрақтылық критерийі тұжырымдалған.