Меню
Том 4 № 29 (2025) / 2025-12-30 / Көрілім саны: 141
Авторлар
Кілтті сөздер
DOI сілтемесі:
Қалай дәйексөз келтіруге болады
2023 жылы ашық көздерден алынған мәліметтерге сәйкес, Қазақстанда нақты егіншілік элементтерін енгізу көлемі 3 млн гектардан асты, алайда бұл мүмкіндік 20 млн гектардан асады деп бағалануда.
Осыған байланысты дәл егіншіліктің цифрлық шешімдерін қолдануды қамтамасыз ететін ғылыми-әдістемелік негіздерді әзірлеудің өзектілігі өте жоғары.
Осы бапта Сусымалы материалдарды сараланған мөлшерлеудің автоматтандырылған жүйесінің (АСДДСП) жұмыс істеу қағидаттары ұсынылған және негізделген. Тыңайтқыштарды қолдану дәлдігін 10-15% - ға дейін арттыруға, сондай-ақ олардың артық шығынын дәстүрлі әдістермен салыстырғанда 12-18% - ға қысқартуға қол жеткізуге мүмкіндік беретін дифференциалды тыңайтқыштарды қолданудың дәлдігі мен жеделдігін бағдарламалық қамтамасыз етудің теориялық негізі ретінде қызмет ететін диспенсердің атқарушы механизмінің кірісінде басқару ақпаратын (УИ) есептеу алгоритмі әзірленді және сыналды.
Зерттеудің теориялық маңыздылығы есептеу эксперименттерін әдістемелік тұрғыдан дұрыс математикалық қамтамасыз етудің негізін құру болып табылады.
Зерттеулердің практикалық маңыздылығы операциялар өнімділігінің 8-10%-ға дейін өсуімен АСДДСП жұмысының жеткілікті жоғары нәтижелерін көрсеткен Қазақ егіншілік және Өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты(Қазғзии) базасындағы пайдалану-технологиялық сынақтардың нәтижелерімен расталады.
Зерттеудің ғылыми жаңалығы сусымалы материалдар диспенсерінің атқарушы механизмін жедел басқару үшін басқарушы (командалық) ақпаратты анықтау алгоритмін әзірлеудің әдіснамалық негізіне негізделген.
Алынған нәтижелер кеңістіктік-уақыттық координаттарда МБ агрегаттарының жұмыстарды орындау тиімділігінің жоғары деңгейін растайды, сондай-ақ ауыл шаруашылығы агрегаттарын жобалау және жаңғырту кезінде, цифрлық агроинженерия бойынша білім беру бағдарламаларында пайдалануға болады.
Зерттеудің әзірленген ғылыми-әдіснамалық негіздері ауыл шаруашылығының тиімділігін, орнықтылығын арттыру, ресурс үнемдеу, сондай-ақ ауыл шаруашылығы өнімінің өзіндік құнын төмендету, Қазақстан Республикасының аграрлық секторының бәсекеге қабілеттілігін арттыру үшін алғышарттар жасайды.