Экономика, бизнес және қызмет көрсету

Том 4 № 29 (2025) / 2025-12-30 / Көрілім саны: 255

ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫНДАҒЫ ЦИФРЛЫҚ ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУДЫҢ ДАМУЫНЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ТАЛДАУЫ

Авторлар

К.Сагадиев ат.Халықаралық бизнес университеті
https://orcid.org/0000-0001-6546-3784
Л.Н.Гумилев ат. ЕҰУ
https://orcid.org/0000-0002-7958-6854
Абай ат.Қазақ ұлттық педагогикалық университеті
https://orcid.org/0000-0003-0216-0780
Д.Серікбаев ат.Шығыс Қазақстан техникалық университеті
https://orcid.org/0000-0003-2815-8726
Ш.Уәлиханов атындағы Көкшетау университеті
https://orcid.org/0000-0002-9414-5504

Кілтті сөздер

экономика, медициналық қызмет көрсету экономикасы, электрондық денсаулық сақтау, әлеуметтік-экономикалық даму, цифрландыру, ақпараттық-коммуникациялық технологиялар

DOI сілтемесі:

https://doi.org/10.58805/kazutb.v.4.29-1203

Қалай дәйексөз келтіруге болады

Малдынова A., et al. «ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫНДАҒЫ ЦИФРЛЫҚ ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУДЫҢ ДАМУЫНЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ТАЛДАУЫ». ҚазТБУ хабаршысы, вип. 4, вип. 29, Грудень 2025, doi:10.58805/kazutb.v.4.29-1203.

Аңдатпа

Денсаулық сақтауды цифрландыру бүкіл әлем бойынша денсаулық сақтау қызметтерінің тиімділігі мен қолжетімділігін арттырудың маңызды факторына айналуда. Қазақстанда цифрлық трансформация деңгейі өңірлер бойынша біркелкі емес. Бұл зерттеу Шығыс Қазақстан облысына бағытталған және цифрландырудың денсаулық сақтау қызметтеріне әсерін бағалауға және АКТ интеграциясы мен негізгі демографиялық көрсеткіштер арасындағы байланысты анықтауға бағытталған.

Зерттеу Қазақстан Республикасы Ұлттық статистика басқармасының статистикалық деректеріне, Денсаулық сақтау министрлігінің есептеріне және 2020–2024 жылдарға арналған халықаралық ақпарат көздеріне негізделген. Пайдаланылған әдістерге салыстырмалы және статистикалық талдау, трендтерді модельдеу және Өскемендегі денсаулық сақтаудың өңірлік инфрақұрылымына назар аудара отырып, географиялық контекстуализация кіреді.

Зерттеу АКТ мамандарының санының артуы мен өлім-жітім көрсеткіштерінің, әсіресе ана өлімінің жақсаруы арасындағы оң корреляцияны анықтады. Нәтижелер медицина қызметкерлерінің компьютерлік сауаттылығының екі есе артқанын, Интернетті кәсіби мақсатта пайдаланудың айтарлықтай артқанын және денсаулық сақтау мекемелерінде АКТ-ның біртіндеп, бірақ біркелкі емес енгізілуін көрсетеді. Оң динамикаға қарамастан, проблемалар сақталуда: АКТ-ны қаржыландырудың жеткіліксіздігі, киберқауіпсіздік мамандарының тапшылығы және оқыту мүмкіндіктерінің шектеулілігі. Бұл зерттеудің жаңалығы оның аймақтық бағытталуында: бұл Шығыс Қазақстан облысындағы денсаулық сақтау саласын цифрландырудың бірінші жүйелі талдауы. Нәтижелер аймақтық әркелкілікті ескере отырып, қолданыстағы теориялық негізді кеңейтеді және саясаткерлерге Қазақстандағы цифрлық денсаулық сақтау стратегияларын жетілдіру бойынша практикалық ұсыныстар береді.