Ақпараттық-коммуникациялық және химиялық технология

Том 3 № 28 (2025) / 2025-09-30 / Көрілім саны: 179

ТӨМЕН СҰРЫПТЫ КӨМІРДІҢ ТҰТҚЫРЛЫҒЫ ЖОҒАРЫ МҰНАЙМЕН БІРІККЕН ПИРОЛИЗІНІҢ СИНЕРГИЯСЫ

Авторлар

Қ.Құлажанов атындағы ҚазТБУ
https://orcid.org/0000-0001-9171-2238
Қ.Құлажанов атындағы ҚазТБУ
https://orcid.org/0000-0001-9143-4581
Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ
https://orcid.org/0000-0002-4434-0707
Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ
https://orcid.org/0000-0001-6188-6229
Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ
https://orcid.org/0000-0002-2898-8212
Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ
https://orcid.org/0009-0005-9475-2143
Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ
https://orcid.org/0000-0002-7209-2341
Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ
https://orcid.org/0000-0001-7598-1956
Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ
https://orcid.org/0000-0002-6457-0999
Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ
https://orcid.org/0000-0002-8318-4380

Кілтті сөздер

сопиролиз, төмен сұрыпты көмір, тұтқырлығы жоғары мұнай, синергетикалық әсер, пиролиз шайыры, газ, қатты қалдық, TG-DTG-DSC талдауы

DOI сілтемесі:

https://doi.org/10.58805/kazutb.v.3.28-1186

Қалай дәйексөз келтіруге болады

Нургалиев, Н., et al. «ТӨМЕН СҰРЫПТЫ КӨМІРДІҢ ТҰТҚЫРЛЫҒЫ ЖОҒАРЫ МҰНАЙМЕН БІРІККЕН ПИРОЛИЗІНІҢ СИНЕРГИЯСЫ». ҚазТБУ хабаршысы, вип. 3, вип. 28, Вересень 2025, doi:10.58805/kazutb.v.3.28-1186.

Аңдатпа

Бұл жұмыста төмен сұрыпты көмірдің тұтқырлығы жоғары мұнаймен біріккен пиролизі көмір және мұнайдың әртүрлі қатынасында зерттелді. Тәжірибе нәтижелері көрсеткендей, мұнай қоспалары 20-дан 80 %-ға дейін шайыр мен газдың шығымдылығын сәйкесінше 50,69 %-ға және 10,39 %-ға айтарлықтай арттыруға, ал жартылай кокс шығымы 61,08 %-ға айтарлықтай төмендеген. Сонымен қатар, мұнай қоспалары DTG спектрлерінде 2-ші (шамамен 507-443°C) және 3-ші (шамамен 713-666°C) кезеңдерінде салмақ жоғалтудың максималды шыңдарының температураның айтарлықтай төмендеуіне әкелді, бұл кезеңде сәйкес ыдырау шыңдарының қарқындылығы айтарлықтай жоғарылады. Сопиролиз бойынша тәжірибелік және теориялық мәліметтерді салыстырмалы талдау майдың 80 % қосылғанда айтарлықтай оң синергетикалық әсердің байқалатынын, ал 20-60 % мұнайды қосқанда теріс синергиялық әсердің болғанын көрсетті. Бұл факт сондай-ақ TG-DTG-DSC термиялық талдауының нәтижелерімен және эксперименттік және теориялық TG және DTG спектрлерінің салыстырмалы талдауымен расталды, бұл сынаманың ең үлкен салмақ жоғалтуы мен салмақ жоғалту жылдамдығы осы май қосылған кезде байқалды.