Өңдеу және өңдеуші өнеркәсіптер

Том 3 № 28 (2025) / 2025-09-30 / Көрілім саны: 182

БАҚША ЖӘНЕ КӨКӨНІС ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ ҚҰРАМЫНАН ЛИКОПИНДІ БӨЛІП АЛУДЫҢ ТИІМДІ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ РЕЖИМДЕРІН ЗЕРТТЕУ

Авторлар

​Қазақ қайта өңдеу және тағам өнеркәсіптері ҒЗИ
https://orcid.org/0009-0000-0236-720X
Қазақ қайта өңдеу және тағам өнеркәсіптері ҒЗИ
https://orcid.org/0000-0002-5028-465X
Қазақ қайта өңдеу және тағам өнеркәсіптері ҒЗИ
https://orcid.org/0000-0002-5594-8216
Қазақ қайта өңдеу және тағам өнеркәсіптері ҒЗИ
https://orcid.org/0000-0003-2415-8112

Кілтті сөздер

ликопин, қарбыз, қызанақ, ұнтақ, экстракция

DOI сілтемесі:

https://doi.org/10.58805/kazutb.v.3.28-1164

Қалай дәйексөз келтіруге болады

Байзақова, А., et al. «БАҚША ЖӘНЕ КӨКӨНІС ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ ҚҰРАМЫНАН ЛИКОПИНДІ БӨЛІП АЛУДЫҢ ТИІМДІ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ РЕЖИМДЕРІН ЗЕРТТЕУ». ҚазТБУ хабаршысы, вип. 3, вип. 28, Вересень 2025, doi:10.58805/kazutb.v.3.28-1164.

Аңдатпа

Қызанақ және қарбыз сияқты бақша дақылдары мен көкөністерден алынатын ұнтақтар ликопиннің жоғары концентрациясымен және арзандығымен ерекшеленетін ликопин алудың тиімді шикізаты болып саналады. Дегенмен, органикалық еріткіштерді пайдаланып экстракциялау әрқашан қосылыстың максималды шығымына әкелмейді. Осыған байланысты бұл ұнтақтардан ликопинді алудың оңтайлы технологиялық режимдерін анықтау экстракция тиімділігін арттырады және процесті жеңілдетеді. Зерттеу барысында қызанақ пен қарбыздың ұнтақ үлгілері пайдаланылды. Экстракция процесі органикалық еріткіш гександы және шикізатты қолдану арқылы жүргізілді: еріткіш пен шикізат қатынасы 1:5. Оңтайлы процесс параметрлері орнатылды: температура 40 °C және ұзақтығы 45 минут. Мұндай жағдайларда ликопин концентрациясы қызанақ ұнтағы үлгілерінде 1580,4 мг-ға, қарбыз ұнтағында 1274,8 мг-ға жетті. Алынған нәтижелер алынған өнімді тамақ өндірісінде функционалдық компонент ретінде пайдалану мүмкіндігін растайды.