Өңдеу және өңдеуші өнеркәсіптер

Том 1 № 30 (2026) / 2026-03-30 / Көрілім саны: 140

УЛЬТРАСҮЗГІЛЕУ ӘДІСІМЕН АЛЫНҒАН ІРКІТ КОНЦЕНТРАТЫНЫҢ ҚҰРАМЫ МЕН ҚАСИЕТТЕРІН ЗЕРТТЕУ

Авторлар

С. Сейфуллин ат.Қазақ агротехникалық зерттеу университеті
https://orcid.org/0000-0003-2483-7406
С. Сейфуллин ат.Қазақ агротехникалық зерттеу университеті
https://orcid.org/0000-0001-7714-4836
С. Сейфуллин ат.Қазақ агротехникалық зерттеу университеті
https://orcid.org/0000-0003-4128-6482
С. Сейфуллин ат. Қазақ агротехникалық зерттеу университеті
https://orcid.org/0000-0002-1562-2123
С. Сейфуллин ат.Қазақ агротехникалық зерттеу университеті
https://orcid.org/0000-0001-5480-933X
С. Сейфуллин ат.Қазақ агротехникалық зерттеу университеті
https://orcid.org/0000-0003-0116-0260
С. Сейфуллин ат.Қазақ агротехникалық зерттеу университеті
https://orcid.org/0009-0006-4487-4625

Кілтті сөздер

іркіт, функционалдық қасиеттері, пермеат, ретентат, ультрасүзгілеу

DOI сілтемесі:

Қалай дәйексөз келтіруге болады

Тултабаева T.Ч., et al. «УЛЬТРАСҮЗГІЛЕУ ӘДІСІМЕН АЛЫНҒАН ІРКІТ КОНЦЕНТРАТЫНЫҢ ҚҰРАМЫ МЕН ҚАСИЕТТЕРІН ЗЕРТТЕУ». ҚазТБУ хабаршысы, вип. 1, вип. 30, Березень 2026, https://vestnik.kaztbu.edu.kz/index.php/kazutb/article/view/1158.

Аңдатпа

Функционалдық және диеталық сүт өнімдеріне сұраныстың артуы жағдайында бұл зерттеу жоғары сапалы ақуызға бай ферменттелген сусындар технологиясын әзірлеуге бағытталған. Бұл мақсатқа сүт өнеркәсібінің екінші реттік ресурстарын, атап айтқанда, ультрасүзгіден өткен іркітті тиімді пайдалану арқылы қол жеткізілді. Зерттеудің мақсаты – іркіт концентраттарының құрамы, физика-химиялық және органолептикалық қасиеттерін әртүрлі ультрасүзу режимдерінде зерттеу, сондай-ақ оларды көп компонентті сүт қоспалары құрамында технологиялық тұрғыдан бағалау болды.

Жүргізілген тәжірибелер температураның (20–60 °C) рН, титрленетін қышқылдық, май, ақуыз және құрғақ заттардың мөлшеріне әсерін анықтады. Ультрасүзу процесі ақуыздар мен майларды ең аз жоғалту арқылы тиімді түрде ұстап, жоғары тағамдық және биологиялық құндылығы бар концентрат қалыптастыратыны дәлелденді.

Іркіт концентраты әртүрлі мөлшерде сиыр және ешкі сүтімен араласқан сүт негізіне енгізілді. Төрт тәжірибелік қоспада пахта концентратының үлесі артқан сайын құрғақ заттар мөлшері (18,25%-дан 35,50%-ға дейін) және ақуыз мөлшері (6,01%-дан 14,00%-ға дейін) тұрақты түрде өсті.

Осылайша, ультрасүзу әдісімен алынған пахта концентраты функционалдық сүт өнімдерін жасауға арналған келешегі зор ингредиент ретінде қарастырылады. Ол өнімнің ақуыздық құрамын байытып, құрылым түзілуіне ықпал етіп, дайын өнімнің майлылығын төмендетуге мүмкіндік береді.