Меню
Том 4 № 29 (2025) / 2025-12-30 / Көрілім саны: 279
Авторлар
Кілтті сөздер
DOI сілтемесі:
Қалай дәйексөз келтіруге болады
Ғылыми және ғылыми-техникалық жобаларды бағалау зерттеу бастамаларының жаңашылдығын, орындылығын және әлеуетті әсерін талдауға теңгерімді көзқарасты талап ететін көп қырлы міндет болып табылады. Сараптамалық бағалаудың дәстүрлі әдістері шешімдердің сәйкессіздік және шектеулі қайталану қаупін тудыратын мамандардың субъективті қорытындыларына негізделген. Осыған байланысты бағалау рәсімдерінің сапасын, ашықтығын және тиімділігін арттыра алатын интеллектуалды ақпараттық жүйелердің маңыздылығы артып келеді. Мақалада ғылыми жобалардың сараптамалық бағалауын қолдауға арналған ақпараттық жүйелерде қолданылатын архитектуралық шешімдер, желілік модельдер мен технологиялардың жан-жақты шолуы берілген. Классикалық білімге негізделген тәсілдер де, жасанды интеллект әдістерін пайдаланатын заманауи шешімдер де қарастырылады: машиналық оқыту, табиғи тілді өңдеу (NLP), анық емес логика және генетикалық алгоритмдер. Сараптамалық процедуралардың сенімділігін, қауіпсіздігін және аудиттілігін қамтамасыз ету үшін блокчейн технологияларын пайдалануға ерекше назар аударылады. Шешім қабылдауды қолдаудың негізгі әдістері талданады, соның ішінде көп критериалды талдау әдістері, оңтайландыру алгоритмдері және сарапшылар арасында қосымшаларды автоматтандырылған тарату. Ғылыми сараптама жүйесінде бұлтты және бөлінген архитектураларды сәтті енгізу мысалдары келтірілген.