Ақпараттық-коммуникациялық және химиялық технология

Том 3 № 28 (2025) / 2025-09-30 / Көрілім саны: 146

ШҰБАРКӨЛ КӨМІРІ НЕГІЗІНДЕ АЛЫНҒАН КЕУЕКТІ КӨМІРТЕКТІ МАТЕРИАЛДАРДА СУТЕКТІ САҚТАУ

Авторлар

Қ.Құлажанов атындағы Қазақ технология және бизнес университеті
https://orcid.org/0000-0001-9016-3062
Қ.Құлажанов атындағы Қазақ технология және бизнес университеті
https://orcid.org/0000-0003-1556-9526
Қ.Құлажанов атындағы Қазақ технология және бизнес университеті
https://orcid.org/0000-0002-9497-7319
Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті
https://orcid.org/0000-0002-3674-8200
«Көмір химиясы және технология институты» ЖШС
https://orcid.org/0000-0003-0416-7775
КазУТБ
https://orcid.org/0000-0001-9682-5127
«Көмір химиясы және технология институты» ЖШС
https://orcid.org/0009-0000-7894-5723
«Көмір химиясы және технология институты» ЖШС
https://orcid.org/0009-0003-7052-6913
«Көмір химиясы және технология институты» ЖШС
https://orcid.org/0009-0006-2181-6019

Кілтті сөздер

көмір, адсорбент, кеуектілік, карбонизация, адсорбция, сутегі

DOI сілтемесі:

https://doi.org/10.58805/kazutb.v.3.28-1134

Қалай дәйексөз келтіруге болады

Қазанқапова, М.Қ., et al. «ШҰБАРКӨЛ КӨМІРІ НЕГІЗІНДЕ АЛЫНҒАН КЕУЕКТІ КӨМІРТЕКТІ МАТЕРИАЛДАРДА СУТЕКТІ САҚТАУ». ҚазТБУ хабаршысы, вип. 3, вип. 28, Вересень 2025, doi:10.58805/kazutb.v.3.28-1134.

Аңдатпа

Зерттеу жұмысы Қазақстанның «Шұбаркөл» кен орнының көмірінен алынған карбонизацияланған адсорбенттерінің сутегіні сорбциялау қасиеттерін зерттеуге арналған. Адсорбенттерді K2CO3-мен өңдеп, термиялық процесс арқылы дайындалды. Алынған адсорбенттердің морфологиялық ерекшеліктері СЭМ әдісі арқылы анықталып. Өткізгіш электрондық микроскоп (ӨЭМ) әдісі арқылы материалдардың құрылымы дәлелденді. Зерттеу нәтижелері бойынша ең үлкен меншікті бетінің ауданы (653.024 м²/г) көрсетті, бұл оның сутекті тиімді адсорбциялау қабілетін айқындайды. «Шұбаркөл:K2СО3» 1:0,5, 900ºC ұнтақталған карбонизацияланған адсорбентінің мезо кеуектерінің адсорбция-десорбция изотермасым І типке микрокеуекті материалға жатады. «Шұбаркөл:K2СО3» 1:1, 900ºC ұнтақталған карбонизацияланған адсорбентінің адсорбция-десорбция изотермасым ІІ типке макрокеуекті немесе тегіс емес қатты бетке ие екенін көрсетеді. Осыған байланысты «Шұбаркөл:K2СО3» 1:1 ұнтағы жоғары меншікті бетінің ауданына, дамыған микрокеуекті құрылымына және сутекті сіңіру қабілетіне байланысты сутегін сақтау үшін оңтайлы материал болып танылды.