Ақпараттық-коммуникациялық және химиялық технология

Том 4 № 29 (2025) / 2025-12-30 / Көрілім саны: 114

ТФТ-ЕСЕПТЕУЛЕРІ МЕН МОЛЕКУЛАЛЫҚ ДИНАМИКАЛЫҚ ҮЛГІЛЕУ АРҚЫЛЫ ONO-ТИПТІ ШИФФ НЕГІЗДЕРІНІҢ КОРРОЗИЯҒА ҚАРСЫ ҚАСИЕТТЕРІН МОЛЕКУЛАЛЫҚ ДЕҢГЕЙДЕ БАҒАЛАУ

Авторлар

М.Өтемісов ат. Батыс Қазақстан
https://orcid.org/0000-0001-9248-2753
М.Өтемісов ат. Батыс Қазақстан
https://orcid.org/0009-0003-6291-8191
М.Өтемісов ат. Батыс Қазақстан
https://orcid.org/0009-0002-4406-827X

Кілтті сөздер

тығыздық функционалы теориясы (ТФТ), кванттық-химиялық есептеулер, молекулалық-динамикалық (МД) модельдеу, органикалық коррозия ингибиторлары, Шифф негіздері, кванттық-химиялық дескрипторлар, адсорбция

DOI сілтемесі:

Қалай дәйексөз келтіруге болады

Акатьев, Н., et al. «ТФТ-ЕСЕПТЕУЛЕРІ МЕН МОЛЕКУЛАЛЫҚ ДИНАМИКАЛЫҚ ҮЛГІЛЕУ АРҚЫЛЫ ONO-ТИПТІ ШИФФ НЕГІЗДЕРІНІҢ КОРРОЗИЯҒА ҚАРСЫ ҚАСИЕТТЕРІН МОЛЕКУЛАЛЫҚ ДЕҢГЕЙДЕ БАҒАЛАУ». ҚазТБУ хабаршысы, вип. 4, вип. 29, Грудень 2025, https://vestnik.kaztbu.edu.kz/index.php/kazutb/article/view/1109.

Аңдатпа

Осы зерттеуде коррозияға қарсы қасиеттерін анықтау мақсатында ONO-тиіпті екі Шифф негізіне тығыздық функционалы теориясы (ТФТ) және молекулалық динамика (МД) әдістері қолданылып, молекулалық деңгейде бағалау жүргізілді. О-аминфенол мен о-гидроксиацетофеноннан (SB1), сондай-ақ 3,5-ди-трет-бутилсалицил альдегидтен (SB2) синтезделген Шифф негіздерінің электрондық құрылымы, реактивтілік сипаттамалары және Fe(110) бетіне адсорбциялану тәртібі зерттелді. B3LYP/6-311+G(d,p) деңгейінде су фазасында жүргізілген DFT есептеулері молекулалық қасиеттерде — шекаралық орбитальдар энергиясы, дипольдік момент, энергетикалық аралық және зарядтардың таралуы секілді — негізгі айырмашылықтарды көрсетті. Малликен бойынша зарядтарды тарату және Фукуи функцияларын талдау реакцияға бейім алғашқы орталықтарды анықтап, беткі адсорбциялық әрекеттесулердегі гетероатомдардың рөлін айқындады. Ингибиторлардың электрон беру және қабылдау қабілеттерін салыстыру үшін жаһандық реактивтілік дескрипторлары да бағаланды. Қосымша MD модельдеуі молекулалық геометрия мен орынбасар топтардың адсорбция процесіне әсерін нақтылауға мүмкіндік берді. SB1 молекуласы метал бетіне қолайлырақ орналасып, күштірек әрекеттесу көрсетсе, SB2 құрамындағы көлемді трет-бутил топтары стереоқиындық тудырып, оның адсорбциялық тиімділігін шектеді. Мұндай кешенді есептік әдіс коррозия ингибиторларының құрылымы мен белсенділігі арасындағы өзара байланысты тереңірек түсінуге жол ашады және металдарды қорғауға арналған жаңа буындағы материалдарды ұтымды жобалауға ықпал етеді.